CultuurPolitiek

Nashville-blues

Een beetje homo laat zich niet zo makkelijk terug in de kast jagen door wat letters, maar schrikken is het wel, die Nashville-verklaring. Voor wie het nog niet gelezen heeft: evangelische christenen uit de hoofdstad van de country-muziek hebben een pamflet opgesteld tegen homo’s en transgenders.

Dat epistel bereikte deze zijde van de Atlantische Oceaan, en is mede ondertekend door Kees van der Staaij, leider van de streng-christelijke SGP.

Best aardige man verder, zoals veel partijgenoten, en we wisten ook al wel dat dit soort aartsconservatieve opvattingen bestonden – zwart op wit komt het toch tamelijk harteloos over. Bijvoorbeeld de suggestie dat je kunt genezen van homoseksualiteit, alsof het een ziekte is. Niet erg in de geest van JC. Maar eigenlijk zegt de stroom van kritiek op het pamflet, vanuit allerlei hoeken – inclusief talloze predikanten en de ChristenUnie – meer over hoe Nederland aankijkt tegen dit thema dan die ene handtekening van ome Kees, die voet bij stuk houdt.

Dat ligt anders in de VS, waar het christendom vaak iets conservatiever wordt beleefd. Hollywood mag dan het Mekka van de porno zijn, een blote tepel op tv leidt al tot wijzende vingers en boegeroep. Of, zoals in de film Bohemian Rhapsody – die ironisch genoeg, met heel veel Freddie Mercury, net in de prijzen is gevallen – wordt opgemerkt over Amerikanen: puritans in public, perverts in private.

Toch is het interessant om nog eens te kijken naar de motivering van de verklaring:

‘Evangelical Christians at the dawn of the twenty-first century find themselves living in a period of historic transition. As Western culture has become increasingly post-Christian, it has embarked upon a massive revision of what it means to be a human being. Many deny that God created human beings for his glory, and that his good purposes for us include our personal and physical design as male and female. It is common to think that human identity as male and female is not part of God’s beautiful plan, but is, rather, an expression of an individual’s autonomous preferences.’

Kortom, de opstellers plaatsen hun pamflet in het kader van de Culture Wars, waarin progressieve Amerikanen het opnemen voor de rechten van lhbti’ers, tot de eis voor genderneutrale toiletten aan toe. De goede verstaander proeft de onderliggende angst, in een land waar het homohuwelijk staat na staat wordt erkend. Conservatieve christenen mogen in de VS dan een veel grotere groep vormen dan hier, ook zij voelen zich in hun identiteit bedreigd in een land dat snel verandert. Niet toevallig dus dat ze tot de trouwste supporters van Donald Trump behoren.

Daar zit meteen het verschil met het West-Europese populisme: dat heeft zich, in Nederland al sinds Fortuyn, juist opgeworpen als verdediger van homorechten en de gelijkheid van man en vrouw – met als doembeeld de islam, waar de fundamentalisten zelfs nog ietsje verder gaan door homo’s van torens te willen gooien, head first. Wilders wijst op Twitter meteen naar de veel ‘ergere’ islam, als reactie op het bericht dat het OM de Nashville-verklaring gaat onderzoeken.

Maar ook in de islam strijden hervormers voor meer tolerantie. En het moet wel heel gek lopen als ze dat niet winnen op de lange termijn. De natuur is te sterk.

Gelukkig maar. De essentie van de mens, inclusief de twee of drie (ligt eraan hoe je transgenders en interseksuelen meerekent) geslachten, ligt niet besloten in diens seksualiteit, maar in het vermogen om een positieve bijdrage aan de samenleving te leveren. Gelovig of ongelovig. Hetero of homo. Man, vrouw, of iets anders, I don’t care.

De rest? Letters uit gedateerde boeken. En hopelijk snel weer gedateerde verklaringen.